საქართველოს სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა საჯარო-კერძო პარტნიორობის პირობებში: გამოწვევები და პერსპექტივები
ავტორები: მერაბ ვანიშვილი, ნინო ვანიშვილი
საკვანძო სიტყვები: საჯარო-კერძო პარტნიორობა; სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა; პროექტი; კონცესია; ლოჯისტიკური ობიექტი.
J.E.L. Classification: R4, E62
DOI: https://doi.org/10.52244/ep.2025.30.03
ციტირებისათვის: Vanishvili, M., Vanishvili, N. (2025) Georgia's Transport Infrastructure under Public-Private Partnership: challenges and prospects (in English). Economic Profile, Vol. 20, 2(30), p. 35-44. DOI: https://doi.org/10.52244/ep.2025.30.03
ანოტაცია.
სტატიაში, უახლესი ლიტერატურული წყაროებისა და სათანადო ფაქტობრივი მონაცემების შესწავლის საფუძველზე, განხილულია ეკონომიკის თეორიისა და პრაქტიკის მნიშვნელოვანი საკითხი - საქართველოს სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურა საჯარო-კერძო პარტნიორობის პირობებში, მისი პრობლემები და პერსპექტივები.
საკითხის ფუნდამენტურად შესწავლის საფუძველზე, გამოვლენილია საქარ-თველოს სატრანსპორტო ინფრასტრუქტურის სფეროში საჯარო-კერძო პარტნიორული თანამშრომლობის გაღრმავების ხელშემშლელი შემდეგი გამოწვევები: ქვეყანაში არსებული პოლიტიკური ვითარება, წამყვანი პოლიტიკური ძალის იდეოლოგიური შეხედულებები, საზოგადოებაში დამკვიდრებული მითები, საზოგადოების ობიექტურ და მარალხარისხიან ანალიტიკურ ინფორმაციაზე წვდომის ნაკლებობა და აღნიშნულ საკითხზე საზოგადოების ცნობიერების დაბალი დონე.
კვლევის შედეგების განზოგადების გზით, დასაბუთებულია, რომ საქართველოს სატრანსპორტო და ლოგისტიკური ობიექტების კერძო სექტორთან ერთობლივი მართვის ან ახალი ინფრასტრუქტურული პროექტების განხორციელების ოპტიმალური ფორმა საჯარო-კერძო პარტნიორობა გახდება.
შემოთავაზებულია სათანადო რეკომენდაციები: გამჭვირვალე საკანონმდებლო-სამართლებრივი ჩარჩოსა და რეგულაციების დამკვიდრება, ინსტიტუციურ შესაძლებლობათა გაზრდა და გაძლიერება, პროექტების მომზადების, შეფასებისა და შერჩევის პროცედურათა გაუმჯობესება, რისკების განაწილების რაციონალიზება, თავისუფალი კონკურენციისა და გამჭვირვალობის უზრუნველყოფა, რეგულაციური ზედამხედველობის დამკვიდრება და გაძლიერება.
გამოყენებული ლიტერატურა:
- Albalate, D. (2014). The Privatisation and Nationalisation of European Roads. Success and Failure in Public-Private Partnerships. Edward Elgar Publishing. 272. URL: https://www.researchgate.net/publication/264933449_The_Privatisation_and_Nationalisation_of_European_Roads_Success_and_Failure_in_Public_Private_Partnerships (Verified: 25.09.2025)
- Albalate, D., Bel, G., González-Gómez, F., & Picazo-Tadeo, A. J. (2017). Weakening political connections by means of regulatory reform: Evidence from contracting out water services in Spain. Journal of Regulatory Economics, Springer, vol. 52(2), 211-235. URL: https://doi.org/10.1007/s11149-017-9338-6 (Verified: 25.09.2025)
- Bel, G., & Foote, J. (2009). Tolls, Terms and Public Interest in Road Concessions Privatization: A Comparative Analysis of Recent Transactions in the USA and France. Transport Reviews, 29(3), 397–413. URL: https://doi.org/10.1080/01441640802432144 (Verified: 25.09.2025)
- Data Commons. Georgia: URL:https://datacommons.org/place/country/GEO?utm_medium=explore&mprop=am ount&popt=EconomicActivity&cpv=activitySource,GrossDomesticProduction&hl=e n (Verified: 25.09.2025)
- Data Commons. Ireland: URL:https://datacommons.org/place/country/IRL?utm_medium=explore&mprop=amo unt&popt=EconomicActivity&cpv=activitySource,GrossDomesticProduction&hl=en (Verified: 25.09.2025)
- De Vera, M., Timbang, M., Torio, P., & Siriban, C. (2013). Asian Public-Private Partnerships: An Overview of Trends and Innovations. Asian Institute Of Management. Business and development research. 42. URL: https://www.researchgate.net/publication/256048239_Asian_Public-Private_Partnerships_An_Overview_of_Trends_and_Innovations (Verified: 25.09.2025)
- Etienne B Yehoue, Mona Hammami, & Jean-François Ruhashyankiko. (2006). Determinants of Public-Private Partnerships in Infrastructure. IMF Working Papers, Volume 2006: Issue 099. ISBN: 9781451863598. ISSN: 1018-5941. 37. URL: https://doi.org/10.5089/9781451863598.001 (Verified: 25.09.2025)
- Flor, L. (2018). Three ways governments can create the conditions for successful PPPs. World Bank Blogs. URL: https://blogs.worldbank.org/en/transport/three-ways-governments-can-create-conditions-successful-ppps (Verified: 25.09.2025)
- Government of Georgia. (2016-09-16). Presentation of the Country's Spatial Planning Project. (in Georgian). URL: https://www.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=434&info_id=57765 (Verified: 25.09.2025)
- Guasch, J. Luis, Laffont, Jean-Jacques, & Straub, Stéphane. (2008). Renegotiation of concession contracts in Latin America: Evidence from the water and transport sectors. International Journal of Industrial Organization, Elsevier, vol. 26(2), 421-442, URL:https://doi.org/10.1016/j.ijindorg.2007.05.003 (Verified: 25.09.2025)
- Logistics Performance Index (LPI). URL: https://lpi.worldbank.org/international/global (Verified: 25.09.2025)
- Queiroz, C. (2005). Launching Public Private Partnerships for Highways in Transition Economies. The World Bank Group. 19. URL:https://documents1.worldbank.org/curated/en/459631468030579372/pdf/33910a10trp090PPPs0Highways.pdf (Verified: 25.09.2025)
- Resolution of the Government of Georgia No. 371. (July 19, 2022). “On Approval of the List of Motor Roads of International and Domestic Importance” on Amendments to the Resolution of the Government of Georgia No. 407 of June 18, 2014. (in Georgian). URL:https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/5524325?publication=0(Verified: 25.09.2025)
- Transport Infrastructure Ireland (2019): URL:https://www.google.com/search?q=Transport+Infrastructure+Ireland+(2019&oq=Transport+Infrastructure+Ireland+(2019&gs_lcrp=EgZjaHJvbWUyBggAEEUYOTIHCAEQIRigAdIBCTUzNTVqMGoxNagCALACAA&sourceid=chrome&ie=UTF-8(Verified: 25.09.2025)